Joniny

Wieś na Pogórzu Karpackim, na obszarze Pogórza Ciężkowickiego, nad potokiem Szwedka i jej dopływami. Od zachodu graniczy z Ryglicami, od północy z Zalasową i Wolą Lubecką ,od wschodu z Lubczą i Kowalową, a od południa z Żurową i Swoszową (gmina Szerzyny). Obszar wsi zajmuje 11 km kwadratowych. Kod pocztowy to 33-160 Ryglice.

HISTORIA

Joniny są wsią założonąw XIV w. były własnością szlachecką. Lokowano ją na prawie niemieckim. Osią układu osadniczego centralnej części był ciekwodny potoku Szwedka, a jej przedłużeniem ciąg głównej drogi prowadzącej przez Joniny z Tuchowa do Jodłowej. Układ zabudowy ma charakter łańcuchówki. Ten średniowieczny trakt krzyżujesię z drugą ważną drogą wiejską prowadzącą do przysiółka Lipie i Zalasowej (w kierunku północnym) i do przysiółka Liciąż i Szerzyny (w kierunku południowym). Wzdłużtej drogi są rozproszone w przysiółkach zagrody. Układy gruntowe w okresie lokacji były układami łanów leśnych. Historyczna przynależność administracyjna i kościelna taka sama jak Ryglic. Zapewne też właściciele Ryglic byli jednocześnie właścicielami Jonin.

Wiejskie budownictwo drewniane jest w fazie zaniku. Znajduje się tu natomiast kilka zabytkowych obiektów małej architektury sakralnej (kapliczki, krzyże ifigury). Przy głównej drodze  w centrum wsi w końcu lat 90-tych XX w. wybudowano murowaną kaplicę p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego.

 

OSOBYPEŁNIĄCE FUNKCJE SPOŁECZNE

Radnikadencji 1990-1994: Mazur Eugeniusz (członek zarządu gminy), Dudowicz Adam (członek Komisji Rozwoju Rolnictwa i Ochrony Środowiska)

Sołtysw latach 1990-1994: Cieślikowski Zbigniew

Członkowie Rady Sołeckiej w latach 1990-1994: Kamień Antoni, Piątek Józef, Jękot Józef, Kawa Julian, Rzeszutko Jan, Tuman Mieczysław, Zbylut Zdzisław, Wójtowicz Józef

Radni kadencji 1994-1998: Cieślikowski Zbigniew (Przewodniczący Komisji Rewizyjnej), Mazur Eugeniusz (członek zarządu gminy)

Sołtys w latach 1994-1998: Cieślikowski Zbigniew

Członkowie Rady Sołeckiej w latach 1994-1998:

Radni kadencji 1998-2002: Cieślikowski Zbigniew (członek zarządu gminy), Kozioł Sylwester (członek Komisji Rewizyjnej)

Sołtys w latach 1998-2002: Cieślikowski Zbigniew

Członkowie Rady Sołeckiej w latach 1998-2002: Barszczewski Janusz, Augustyn Krzysztof, Kozioł Sylwester, Pikus Mieczysław

Radny Powiatowy kadencji 1998-2002: Mazur Eugeniusz

Radny kadencji 2002-2006: Mazur Eugeniusz ( przewodniczący rady miejskiej)

Radny Powiatowy kadencji 2002-2006: Zbigniew Cieślikowski

Sołtys w latach 2002-2006: Cieślikowski Zbigniew

PRZYSIÓŁKI

LICIĄŻ- południowa część wsi.

LICIĄŻ MAŁA - wschodnia część przysiółka Liciąż.

LICIĄŻ WIELKA - zachodnia część przysiółka Liciąż.

WOŁOWA- niewielki przysiółek w południowo-wschodniej części wsi.

LIPIE-północna część wsi.

LIPIE MAŁE - wschodnia część przysiółka Lipie.

LIPIE DUŻE - zachodnia część przysiółka Lipie.

WYPOCZYNEKI REKREACJA

Wieś o charakterze górsko-wyżynnym z wąską doliną potoku Szwedka, dzielącym ją na część północną (Lipie) i południową (Liciąż). W części południowej znajduje się duży znacznie przetrzebiony kompleks leśny Pasma Brzanki ( zdominacją jodły i buka), znajdujący się w Parku Krajobrazowym Pasma Brzanki. Najwyższe wzniesienie to Koniowa Góra ( 361 m n.p.m). Na pozostałym obszarze zajętym przez tereny rolnicze, znajdują się niewielkie enklawy leśne. Od południa i północy teren opada stromo w kierunku wąskiej i ciasnej doliny Szwedki. Przez wieś przebiega zielony szlak rowerowy. W roku 2005/2006 rozpoczęto przygotowania do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jakim jest zbiornik retencyjny.

ZABYTKI

We wsi Joniny odkryto 1 ślad osadnictwa

1.Domnr 18, drew., 2. ćw.XX

2.Dom k. Nr 18, drew., 2. ćw. XX

3.Kapliczka z ludową rzeźbą Św. Jana Nepomucena, fundacja właściciela majątku Ignacego Głowackiego, drew., 1807, resztówka podworska

4.Kapliczka z rzeźbą Najświętszej Panny Marii Niepokalanie Poczętej, fundacja Surdelów, mur., pocz. XIXw, Joniny Liciąż Wielka.

5.Kapliczka, fundacja Michała i Marianny Mazurów, mur., 1829, Joniny Liciąż,

6.Kapliczka szafkowa z rzeźbionym w drewnie wizerunkiem Chrystusa, drew., XX,Joniny Liciąż Mała

7.Kapliczka szafkowa z gipsową figurką Matki Boskiej, fundacja StanisławaSiwka, drew, 1922, Joniny Liciąż Mała

8.Posąg Matki Boskiej z Dzieciątkiem, fundacja Jana Lisaka i Zofii Jacherów, kam., 1894

9.Posąg Serce Jezusa, fundacja Wojciecha Lisaka, kam., 1909, Joniny Liciąż Mała

10.Posąg Najświetszej Panny Marii Niepokalanie Poczętej, fundacja Lisaków, kam., 1910

11.Krzyż z metalowym wizerunkiem Chrystusa, drew, pocz XX, Joniny Lipie Duże, przy skrzyżowaniu dróg.

12.Krzyż z kapliczką szafkową, fundacja Magdalena Urbanek, drew., 1939, Joniny Liciąż Wielka.

13.Dom nr 49, drew., XIX/XX.

14.Dom nr 62, , drew., 1925.

15.Dom nr 63, drew., 1. ćw. XX

16.Dom nr 66, drew., os. Ćw. XIX

17.Dom nr 76, drew., k. XIX

18.Dom nr 80, drew., k. XIX

19.Dom nr 88, drew., 1. ćw. XX.

KALENDARIUM WSI JONINY

XVIw.-domniemana lokacja wsi naprawie niemieckim

1407-pierwsza znana wzmianka o Janinach (Janiny).Wymieniony Piotr de Janyna. Jako właścicielewsi poświadczeni byli Burzyńscy z Burzyna.

1581-właścicielemczęści Jonin jest Piotr Łyczko, który posiada część Ryglic i Łyciążę (później Liciążę). Wieś należy do parafii przy kościele p.w.św.Katarzyny w Ryglicach

XVw.-przez wieś przechodzi droga Tuchów-Uniszowa-Ryglice-Kowalowy do Jodłowej i doliny Wisłoki

XVIw.-wieś w ziemi krakowskiej, w powiecie bieckim

1664-do komunii wielkanocnej w kościele parafialnym p.w. św. Katarzyny w Ryglicach przystępuje 170 mieszkańców Jonin.

1846-chłopiz Jonin biorą udział w rabacji. Wójtem wsi jest Michał Witalis, późniejszydwukrotny poseł do parlamentu w Wiedniu i członek Rady Państwa. Miejscowośćnależy do Bossowskich.

1880-wieś liczy 866 mieszkańców. Posiadłość dworska zajmuje 346 morgów roli,23 morgi łąk i ogrodów, 37 mórg pastwisk i 318 mórg lasu. Grunty gromadzkie zajmują 802 morgi roli, 73 morgi łąk i ogrodów, 112 mórg pastwisk, 134morgi lasu. Miejscowość posiada Stefania Szczepańska, właścicielka Ryglic.

1866-mieszkańcy Jonin, Uniszowej i Ryglic budują wspólnie szkołę 2 klasową w Ryglicach

1913-założenie szkoły 1-klasowej we wsi.

16/17.01.1945-Niemcy niszczą (wysadzają w powietrze ) budynek dworu

1949-rozpoczęcie elektryfikacji wsi

1952-oddanie w użytkowanie nowej szkoły podstawowej

1984-94-wybudowaniekaplicy p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego

lata90-te XX w. - telefonizacja, gazyfikacja

01.01.1999 -Joniny w gminie Ryglice, w powiecie tarnowskim i w województwie małopolskim.