Lubcza
Wieś Lubcza leży na południowym skraju Pogórzu Karpackiego, nad potokiem Wolanką i jej dopływami. Wieś jest usytuowana równoleżnikowo w kierunku wchód-zachód w dolinie rzeki i ograniczona jest następującymi miejscowościami :od zachodu graniczy z Wolą Lubecką, od północy ze Zwiernikiem i Słotową(gmina Pilzno),od wschodu z Zagórzem, Dzwonową (gmina Jodłowa), a od południa z Kowalową oraz Jodłową (gmina Jodłowa). Lubcza leży w odległości 15 km od Pilzna, 11 km od Zalsowej.
INFORMACJE OGÓLNE
W Polsce przedrozbiorowej wieś wchodziła w skład województwa sandomierskiego. Po rozbiorach znalazła się w granicach zaboruaustriackiego- w Galicji, zaś po wskrzeszeniu Państwa Polskiego w 1918r. weszła w skład województwa krakowskiego. Od roku 1975 do 1998r. znajdowała się w województwie tarnowskim. Obecnie leży wwojewództwie małopolskim. Zajmuje powierzchnię ok. 24 km2.Posiada kod pocztowy : 33-162 Lubcza. Gospodarzem miejscowości jestsołtys wybrany na kadencję 2002-2006 Pan Czesław Górski.
HISTORIA:
1422- Lubcza Górna, Lubcza Dolna
1461-Lubcza Górna, Lubcza Dolna, pojawia się nazwa Lubcza Średnia
od 1504 r.występują tylko nazwy Lubcza Dolna i Lubcza Górna
od.XVIII w.- występuje tylko nazwa Lubcza.
Jedną z najstarszych osad w regionie ryglickim jest Lubcza.Najprawdopodobniej osada ta powstała w początkach panowania pierwszychPiastów. Pierwsza historyczna wzmianka pochodzi z 1197 r. JanDługosz w Dziejach polski wspomina o „królewskiej wsi Lubcza”.Prawdopodobnie lokowano ją na prawie polskim i dopiero w 1369 r.przeniesiona została na prawo niemieckie. Osią układu osadniczego byłciek wodny Wolanki. W Lubczy znajdował się folwark królewski,który od 1525, przeżywał okres intensywnego rozwoju, kiedystarostwo bieckie (do którego należała Lubcza) objął SewerynBoener. Skupywał role chłopskie po obniżonej cenie, na co skarżyli sięw roku 1549 chłopi tej wsi w suplice do króla. Lubcza wXVI w. przeżywała okres rozkwitu gospodarczego. Pod koniec XVI w.nastąpiło pogorszenie położenia ludności wiejskiej. Kmiecie na folwarkukrólewskim w Lubczymieli mieli oddawać daninę zbożową, mieliobowiązek grodzenia płotów folwarcznych oraz mieli wozićdrzewo spoza Lubczy w ramach dni pańszczyźnianych. Żony kmiecimiały tkać konopie i len na potrzeby dworu królewskiego. Ponadtokmiecie w ramach dnia pańszczyźnianego byli zobowiązani ciąć sieczkę napotrzeby folwarku, czyścić dwór, sadzić drzewka i wykonywać innezlecone roboty. Co prawda jeszcze w 1629 r. Lubcza słynie ze sławnychpiekarzy, którzy wywozili swoje wyroby przede wszystkim doTarnowa, ale są to oznaki minionej świetności.
We wsi Lubcza osadnictwo rozwinęło się dopiero w XIX/XX w.Główna droga wiejska prowadząca wzdłuż potoku Wolanka, to trakthistoryczny. Krzyżująca się z nim droga przez przysiółek Budakido Kowalowej powstała dopiero na przełomie XIX/XX w.
GOSPODARKA
Gospodarstwo chłopa stało na bardzo niskim poziomie. Narzędziawykonywali chłopi we własnym zakresie. Pługi były drewniane, miałyokuty żelazem tylko koniec lemiesza. Pługi inaczej sochy były bardzociężkie. Do ich ciągnięcia używano 4 albo aż 6 wołów. Orały onebardzo płytko. Gdzieniegdzie uprawiano ziemię za pomocą „radła”ciągnionego czasem przez samych ludzi. Brony też były drewniane, czasemzamiast bron używano zwykłych gałęzi. Wozy były na drewnianych osiachtzw. „maziane” gdyż jadąc nimi trzeba było koniecznie wozić smar. Bezobfitego smarowania nawet pusty wóz trudno było parze koniruszyć z miejsca, nie mówiąc o nieznośnym skrzypieniu ipiszczeniu, które taki wóz wydawał.
Uprawa roślin była bardzo prymitywna. Ziarno siewne było źleodczyszczone dlatego też w czasie żniw często zbierano więcej nasionostu, kąkola niż zboża. Uprawiano głównie żyto, jęczmień, owiesoraz len, konopie, tatarkę, proso, rzepę, kapustę, marchew, groch.Ziemniaki pojawiły się około 1850 roku. Uważano je za przysmakspożywany jedynie dwa razy w roku – jesienią w czasie zbioróworaz wiosną przy odkrywaniu kopców.
Hodowla zwierząt stała także na bardzo niskim poziomie. Hodowano przedewszystkim konie. Przeciętnie kmieć posiadał od 2-4 koni, 2 woły, 5-10krów dojnych kilka sztuk trzody chlewnej i kilkadziesiąt kur.Mimo tak znacznego inwentarza mały był jednak z niego pożytek. Konie,które hodowano głównie z myślą o pańszczyźnie w okresiezimy zjadły prawie cały zapas siana. Bydło karmione słomą przypierwszych wyprowadzeniach na łąki było tak słabe, że musiano gopodpierać drewnianymi tyczkami, aby nie upadło. Obecnie zdecydowaniedominuje w Lubczy handel i usługi.
Swoją siedzibę w miejscowości Lubcza mają :
-Filia Banku Spółdzielczego,
-Filia Gminnej Biblioteki Publicznej,
-Świetlica Ośrodka kultury w Ryglicach,
-Urząd Pocztowy, kod 33-162
-Lekarze rodzinni i lekarz stomatolog.
-Publiczne Gimnazjum im. Ks. Józefa Lenartowicza
-Szkoła Podstawowa im. Czesława Wojewody
-SS.Pasterki
-Ochotnicza Straż Pożarna
-Centrum delikatesy
- Stacja paliw
KULTURA
- Młodzieżowyzespół instrumentalno -wokalny „HIMERA” - założony w 2002 r.liczy 5 osób. Prowadzony przez p. Jadwigę Skowron
- Mały kabarecikdziecięcy– założony w 2004 r. liczy 8-10 osób
Prowadzony przez p. Jadwigę Skowron
- Kabaret„Zatrzeszczało” – założony w 1999 r. liczy 5 osób
Prowadzony przez p. Jadwigę Skowron
- Dwie Grupy kolędnicze( sezonowe ) – założone w 1999 r. liczą razem ok. 25 osób
Prowadzona przez p. Jadwigę Skowron
- Zespółteatralny „LUBCZANIE” – założony w 1997 r. liczy 12 osób
Prowadzony przez p. Jadwigę Skowron
- Czterogłosowy zespółwokalno-chóralny- założony w 2004 r. liczy 6 osób.
Prowadzona przez p. Barbarę Potempa -Knapik
Przez cały rok prowadzone jest kółko plastyczne, kurs tańca,sztuka samoobrony oraz zajęcia świetlicowe dla dzieci i młodzieży.
WYPOCZYNEK , REKREACJA
Łagodne zbocza wzniesień spłaszczone w partiach szczytowych opadają wpłaskie dno doliny rzeki. O klimacie na tym terenie decyduje położenie(strefa umiarkowana) i napływ mas powietrza: morskiego od Atlantyku,kontynentalnego od wschodu, podzwrotnikowego od południa. Średniaroczna temperatura wynosi w Lubczy ok. 7,5 %. Opady rozłożonenierównomiernie w ciągu roku sięgają rocznie od 620 do 680 m/m.
Turyści mogą skorzystać z gościnności Pana Pawła Augustynai Andrzeja Marcinka prowadzących gospodarstwa agroturystyczne. Naterenie Lubczy wyznaczony został czerwony szlak rowerowy, biegnącygrzbietem wzniesienia o najwyższym szczycie Góra Kokocz.
UKŁAD ARCHITEKTONICZNY
Duża wiś o charakterze wyżynno-dolinnym, rozdzielona szeroką dolinąpotoku Wolanka. Centrum Lubczy leży w dolinie pomiędzy dwoma grzbietamiwzgórz ograniczającymi zarówno od północy jak i odpołudnia główną część wsi, której najniższa część leży nawysokości ok. 235 m n.p.m.
W otaczających wieś grzbietach wzgórz (działach)wyróżniają się kulminacje, których wysokości bezwzględnewynoszą 289,303,323 i 346 m n.p.m. od strony północnej, oraz300, 320, 334 m n.p.m. od strony południowej.
Najwyższą kulminacją w okolicy jest dominująca nad okolicą odzachodu Góra Kokocz, wznosząca się na wysokość powyżej 400 mn.p.m. ( 441 m n.p.m. wg pomiarów z roku 1936, zaś wg danych z1988 roku- 434 m n.p.m.).
Rozległy teren wsi o bardzo urozmaiconej konfiguracji, jest obszaremsłabo zalesionym. Największy zwarty kompleks leśny( buki, olchy,świerki) tzw. Ptasznik- położony jest w południowej części wsiprzy granicy z Jodłową. Zabudowa wsi koncentruje się główniewzdłuż drogi głównej i równoległego do niej ciekuWolanki. Centrum wsi znajduje się w dolinie, w pobliżu skrzyżowaniagłównych dróg, tj. drogi Zalasowa- Lubcza z drogą doKowalowej i Ryglic. Usytuowane tam są: dwa budynki użytecznościpublicznej ( tzw. „ochronka” z 2 poł. XIXw. oraz „Perła Lubczy”oddany do użytku w 2004 r. Powyżej nich na wzniesieniu położony jestzespól kościelno-plebański, z dominującym kościołem p.w.Najświętszego Serca Pana Jezusa z lat 1893- 1900, a także cmentarzparafialny.
ZABYTKI
1.Kościół parafialny p.w Najświętszego Serca PanaJezusa,neogotycki,mur.1893-1900
2.Wyposażenie kościoła parafialnego,neogotyckie,1900-04
3.Plebania neogotyk,mur1900
4.Organistówka,mur,ok1850,remont1999
5.Klasztor SS Kanoniczek Św.Ducha,mur,1895
6.Cmentarz parafialny, zał. po 1833 z wydzieloną w 1914 kwaterawojskową o pow. 51 m kw.(cmentarz nr 234 okręg V Pilzno)
7.”Ochronka mur,2 poł. XIX w.
8.małą architekturę sakralną reprezentuje kilkanaście ciekawych kaplic,kapliczek, figur i krzyży przydrożnych
oraz :
Dom nr 1, drew, k XIX
Dom nr 2,drew,1903
Dom nr 73, drew,p. XX
Dom nr 97, 1 ćw. XX
Dom nr 105, drew, 1 ćw. XX
Dom nr 106, drew, k. XIX
Dom nr 107, drew,p. XX
Dom nr 109, drew,p XX
Dom nr 124,drew,k. XIX
Dom nr 137,drew,p XX
Dom nr 140, drew, p. XX
Dom nr 183, 1 ćw.XX
Stodoła nr 183, drew,p. XX
Dom nr 184, drew,p .XX
Dom nr 186,drew, p. XX
Dom nr 187,drew,k. XIX
Spichlerz nr198,drew, 1 ćw.XX
Stodoła nr 198, drew,1 ćw,XX
Dom nr 206. drew,ok.,1900
Stodoła nr 206.drew,ok.,1900
Stajnia nr 206, drew,ok.,1900
Dom nr 229, drew os,ćw XIX
Dom nr 234, drew p. XX
Stodoła nr 234, drew p XX
Stajnia nr 234,drew.p XX
Dom nr 248, drew,os .ćw. XIX
Stodoła nr 248, drew.os.ćw.XIX
Dom nr 260,drew. 1 ćw XX
Kaplica p.w. w. Zofii, mszalna, na miejscu poprzedniej z 1679, fundacjaJana Klucznika I Antoniego Stojaka, mur. 1879, przy drodze do Dzwonowej
Kapliczka Słupowa z ludową rzeźbą św. Jana Nepomucena, fundacjadworska, drew. 1860-70, Lubcza Nagórze
Kapliczka z obrazem Koronacja Najświętszej Panny Marii, fundacjaMarcina Świstoka lub rodziny pędraków, kam., ok.1900, LubczaGranice
Kapliczka z krucyfiksem barokowym z XVII w. , fundacja SzczepanaCieślikowskiego, drew. 1900 lub 1911. Obok kapliczki kilkusetletnialipa, Lubcza Budaki
Posąg św. Józefa z Dzieciątkiem, fundacja Zgromadzenia ss.Kanoniczek od św. Ducha, pocz. XX, przy skrzyżowaniu dróg wpobliżu kościoła
Krzyż –figura z metalowym wizerunkiem Chrystusa, fundacja Jana i TekliBrzęczków, betonowy, 1911, Lubcza Nagórze
Krzyż –figura z metalowym wizerunkiem Chrystusa i plakietką MatkiBoskiej Bolesnej, fundacja Franciszka i Agaty Kłusków, wyk. AdamMusiał z Tarnowa, betonowy ,1917
Krzyż –figura z metalowym wizerunkiem Chrystusa, drew. pocz. XX w.,Lubcza Nadole
Krzyż z kapliczką szafkową z oleodrukiem Serca Jezusa, fundacjaWładysława Kijowskiego, drew. ok.1920
Krzyż z kapliczką szafkową z oleodrukiem Serca Jezusa, fundacja rodzinyMarcinków, drew, 1937, Lubcza Nadole
CIEKAWOSTKI
¨ Cmentarz parafialny założony po1883 z kaplicą p.w.Św Michała Archanioła i wydzieloną w 1915 kwateręwojskową (nr 234 okręg V Pilzno) o pow. 51 m kw.(proj.GustavRossmann) Na cmentarzu starodrzew oraz pochodząca zewspółczesnych nasadzeń aleja złożona z tui i jałowców.
¨ Lipa drobnolistna (300 lat) przy drodze do Kowalowej, wprzysiółku Budaki, koło drewnianej kapliczki z ok.1900, naparceliE.Łepy.
¨ Na terenie Lubczy nie prowadzono badań doArcheologicznego Zdjęcia Polski.
¨ W 1772 r. nastąpił I rozbiór Polski,który spowodował – że Lubcza wraz z całą południową częściąPolski weszła w skład Austrii.
¨ Na przełomie XVI i XVII wieku datuje się założenieszkoły parafialnej w Lubczy. Jest to rok 1959. Z zapisów wynika,że normalną naukę rozpoczęto dopiero w dniu 23.X.1854 r. Rozpoczętonaukę dziatwy w trywialnej szkole, która powstała z inicjatywyproboszcza ks. Ignacego Łomnickiego. Pierwszym nauczycielem był AntoniNiemczyk.
¨ W czasie I wojny światowej1914-1918 Lubcza przez kilka miesięcy była w rękach moskiewskich. Wwyniku działań wojennych nie odnotowano większych zniszczeń. Pamięć otej wojnie przywołują mogiły żołnierzy austriackich i rosyjskich namiejscowym cmentarzu wojennym powstałym w roku 1916.
¨ W roku 1918 Lubcza jak i całaPolska odzyskała niepodległość po ponad stuletniej niewoli.Rozpoczynało się nowe życie budowanie państwowości i zmaganie z nędzą,która na wsiach była powszechna
¨ W 1456 roku w Lubczy zosta założonyszpital przez podskarbiego koronnego, odpowiednika dzisiejszegoministra finansów, którym był wówczas AleksanderOssoliński/ na utrzymanie tego szpitala wydzielono 57 morgówziemi, czyli około 30 hektarów, z zaznaczeniem, że tak ma byćdopóki wieś będzie istniała. Szpital przeznaczony był dla 12ubogich. Mieli oni otrzymywać z tego 5 korcy żyta, 4 jęczmienia,½ grochu oraz 2 faski masła. Korzec jako miara objętości to 128litrów, a jako jednostka wagi to98,3 kg.Ponadto na każde święto dwór miał dawać i mięso i piwo.Uposażenie tego szpitala było zatem wystarczające.
¨ Około roku 1790 Jan Piegłowski,przyczynił się do rozwoju przemysłu tkackieg w Lubczy. Szczyt tkactwa wtej okolicy przypada jednak dopiero na lata późniejsze,1836-1850. Potem następuje jego upadek, ostatecznie dokonany okołoroku1884.
¨ W 1836 roku Lubcza wraz z połowąDzwonowej zostaje sprzedana Ksaweremu Nowakowskiemu
¨ We wsi Lubcza istniały drewniane,modrzewiowe kościoły. Wszystkie one, z wyjątkiem jednego, uległypożarom, w których oprócz samej budowli ginęłobezpowrotnie niejednokrotnie cenne wyposażenie.
¨ Lubcza jako posiadłośćkrólewska miała prawo urządzania rocznie dziesięciujarmarków ustanowionych przez króla Augusta II w roku1702 i zatwierdzonych przez następnych królów polskich.Jarmarki rozwijały się pomyślnie i wystawiały na sprzedaż manufakturę iinne towary. Po I rozbiorze polski w roku 1772 Jan Piegłowski,który uważał i podawał Lubczę za miasto, starał się w Guberniumw roku 1781 o dalsze odbywanie dziecięciu jarmarków w ciąguroku, a to w dzień św. Zofii, św. Antoniego, św. Jakuba, św. Filipa,św. Tekli, św. Michała, św. Katarzyny św. Walentego, w ósmydzień po święcie Trzech Króli i po środku wielkiego postu. Porozpatrzeniu sprawy skutkiem sprzeciwu Magistratu miasta Pilzna jakobymieszkańcy jego ponosili straty, Gubernium w następnym roku ograniczyłoliczbę jarmarków do czterech w ciągu roku.
¨ Rzeka Wolanka ma swojeźródło w Zalasowej w rejonie Pustej Góry i wpada doWisłoki w Dęborzynie.
¨ Rzędne geograficzne dlaśrodka wsi wynoszą:
-21o16’ – długości geograficznej wschodniej
-49o54,7’- szerokości geograficznej północnej
LUBCZANIE, O KTÓRYCH WARTOWIEDZIEĆ
Jędrzej Trojosz – nieżyjący poeta, który napisał wiersz beztytułu ku czci 100 rocznicy urodzin Adama Mickiewicza i wygłosił go narynku w Pilźnie w 1898 r. wobec wielotysięcznej rzeszy luduwłościańskiego i inteligencji. Wiersz „ Bartosz Głowacki” o charakterzepatriotycznym wygłosił również w Pilźnie w roku 1910 w czasieobchodów 500-lecia zwycięstwa pod Grunwaldem. Jego utworem byłtakże „ Wiersz Grunwaldzki” jak również oryginalny wierszodczytany na otwarciu sali Rady Gminnej w nowym budynku gminnym wLubczy.
Jan Trojan- ludowy pisarz, który napisał „Na powitanie”,listy do redakcji w czasopiśmie „ Wiersze i Pszczółki”. W roku1918 zamieścił artykuł „ Koledzy piszmy więcej”. Pisał do redakcji„Młodej Polski” a także do pism „Zagroda wzorowa” w roku 1931.
Janusz Andrzej Siemek –Mieszka i tworzy w Lubczy.Od najmłodszych latrozwija swoje zdolności artystyczne : pisze wiersze i prozę, gra,śpiewa, komponuje. W ostatnich latach odkrył w sobie zdolnościplastyczne. Namalował wiele obrazów o różnorodnejtematyce ( krajobrazy, kwiaty, portrety ).
W Ośrodku Kultury w Ryglicach została zorganizowana indywidualnawystawa jego twórczości od 1-17 sierpnia 2000r.
Hafciarki z Lubczy : Jolanta Kłusek Rusin, Janina Stanaszek, JustynaŁęgowska.
Alina Kumięga- w świetlicy Ośrodka Kultury w Lubczy, mieszczącej się wbudynku „Perła Lubczy” w roku 2005 została zorganizowana indywidualnawystawa obrazów olejnych o tematyce świeckiej ( martwa natura,pejzaże itd.)
Stefan Stręk – rzeźbiarz w drzewie. Wykonuje postacie sakralne,świątki itd.. Miał indywidualną wystawę swoich prac w świetlicy ośrodkakultury w Lubczy, w roku 2003.
LUBCZANIE PEŁNIĄCY FUNKCJE SPOŁECZNE
Stanisław Trojan i Bolesław Kuś- w czasie okupacji i bezpośrednio poniej
Alojzy Wadas i Bolesław Maziarka – w okresie przynależności dozbiorowej gminy w Jodłowej
Stanisław Dzierwa – w okresie przed 1955 r., pełnił również do 14.10 1955 r. funkcje przewodniczącego GromadzkiejRady
Włodzimierz Kumięga ( s. Bolesława z Woli Lubeckiej) – w okresie od15.10.1955-do 11.06.1965 r. był przewodniczącym GRN w Lubczy
Na krótki okres zlikwidowano funkcje sołtysa zastępując gonazwą pełnomocnika lub inkasenta
Włodzimierz Kumięga(s. Alojzego z Lubczy)- w wyniku wyborówod 1961 r. do 12.06.1965 r. pełnił funkcje sołtysa.
Włodzimierz Kumięga(s. Alojzego z Lubczy)- w okresie od 13.06.1965 r.do 31.12.1972r. pełni funkcje przewodniczącego GRN w Lubczy
Jan Mroczek( z Nadola)- od 1965 do 19.12.1992 r. pełni funkcje sołtysa
Wawrzyniec Lesiak - od 1973-1974 pełnił funkcje Naczelnika Gminy Ryglice
Stanisław Oratowski – od 1982-1990 pełnił funkcje Naczelnika GminyRyglice
Maria Lesiak – od 1985-2004 r. sprawowała funkcje Sekretarza UrzęduGminy
Radni kadencji 1990- 1994 : Stanisław Stanaszek, Stanisław Proch,Czesław Styrczula ( członek zarządu Gminy) ,Czesław Górski (delegat do Sejmiku Samorządowego Województwa Tarnowskiego)
Członkowie Rady sołeckiej w latach 1990-1994 : Sysło Edward, ZgłobiśTadeusz, Michalec Franciszek, Stojak Włodzimierz, Klucznik Kazimierz,Górski Czesław, Augustyn Stanisław, Sokołowski Marian
Radni kadencji 1994-1998 -: Czesław Górski, Aleksander Szczędor(członek zarządu Gminy), Bogusław Kumiega, Zbigniew Trojan
Członkowie Rady sołeckiej w latach 1994-1998 :Potempa Bogdan, KłusekAntoni, Chwał Kazimierz, Stojak Stanisław, Klucznik Kazimierz
Radni kadencji 1998-2002 –Stanisław Stanaszek, Robert Ługowski, TulikBogdan, Augustyn Adam
Członkowie Rady sołeckiej w latach 1998-2002 :Chwał Wojciech, GrzybMarian, Kumięga Mieczysław, Maduzia Adam, Potempa Bogdan
Radni kadencji 2002-2006 – Andrzej Marcinek, Marian Marcinek,Górski Czesław
Członkowie Rady sołeckiej w latach 2002-2006 : brak danych
Radny powiatowy kadencji 2002-2006– Paweł Augustyn
PRZYSIÓŁKI W MIEJSCOWOŚCI LUBCZA
1. PODKOŚCIELE – na południe od głównej drogi, wokolicy kościoła na stoku Działu Plebańskiego na wysokości bezwzględnejok. 250m. n.p.m.
2. FOLWARK – leży pomiędzy główną drogą a drogąprowadzącą od kościoła w kierunku Dębczaka (na wschód)
3. DĘBCZAK – znajduje się na południe od drogigłównej, za rzeką przy drodze prowadzącej na Czarną Wieś
4. CZARNA WIEŚ – leży przy drodze polnej do Jodłowej
5. PTASZNIK – to nazwa lasu na południe od wsi, zakumulacją 334m. n.p.m., przy drodze prowadzącej do Jodłowej
6. ZADZIELNICA Z PODSTAWIEM – leży w południowej częściwsi na wysokości ok. 270m. n.p.m., w pobliżu drogi prowadzącej doJodłowej
7. BUDAKI – leżą w południowo zachodniej części wsi, nawzgórzu z kulminacją 320 m. n.p.m.,
8. PIEGŁÓW – znajduje się na wzgórzu zarzeką, na południe od drogi głównej, prowadzącej do WoliLubeckiej
9. POGWIZDÓW – leży pomiędzy Budakami a Piegłowem wpołudniowo zachodniej części wsi
10. WIETRZNIAK – znajduje się przy drodze prowadzącej doprzysiółka Budaki
11. NAGÓRZE – to część wsi leżąca przy drodzegłównej w kierunku na zachód od kościoła (w kierunku WoliLubeckiej); leży na wysokości ok. 235 m. n.p.m.;
12. NADOLE – to część wsi leżąca przy drodze głównej wkierunku na wschód (w kierunku Dzwonowej)
13. GRANICE – najdalej na północ wysunięta część wsi,leżąca za działaniem od północy, we pobliżu wzniesień 304i323 m.n.p.m.,
14. ZADZIELE – część wsi leżąca za działem od północy;
15. Oprócz tego są jeszcze przysiółki z nazwamimniej używanymi: WŚCIEKLICE, PALESTYNA, NOWA WIEŚ, RZYKI.
LEGENDY
OKokoczu istnieje legenda. Był tam zamek zamieszkały przez Ryksę razem zsiostrami. O rękę Ryksy starał się rycerz z Pilzna. Ponieważ Ryksaodmówiła rycerzowi, Tenże oblegał zamek. Gdy zamek miał wpaść w ręce Rytygiera wówczas Ryksa z siostrami ukryła się wpodziemiu i dalej przeszły podziemnym przejściem do Jonisz. Co rokuukazują się 3 ogniste lilie w Zielone Świątki.” ( Zawarta w historiiLubczy opracowana przez mgr Czesława Wojewodę)
Otradycji kultu św. Walentego sięgającej 17 w. świadczy legenda,dotycząca uratowania obrazu św. Walentego z ołtarz podczas pożarukościoła w czasie najazdu Jerzego II Rakoczego w 1657 r. Według tejlegendy podczas pożaru jeden z parafian chcąc ratować obraz św.Walentego od spalenia wpadł do kościoła i usiłował wyjąc go z ramołtarza. Nie mogąc tego zrobić rzucił się na stopnie ołtarza wołając: „Kiedy św. Walenty ma się spalić, niech się i ja z nim spalę”. Wtedy tonatychmiast obraz wysunął się z ram ołtarza, a parafianin ująwszy obrazwyszedł z nim cało z płonącego kościoła.
DAWNE ZWYCZAJE
Dawne zwyczaje w Lubczy to m.in. rózga na weselu, czepiny,odgrywka, wybieranie pieniędzy na czepcu( w czasie czepin), na kołyskę,śmigus(Wielkanoc), sobótki ( Ducha św. ZieloneŚwiątki), droby( noworoczne/bożonarodzeniowe), rzucanie bobem, owsem wdzień św. Szczepana. Był też zwyczaj wspólnego skubaniapiór, tzw. ”wyskubek”, kończący się zabawą oraz „ lizak”, tj.żnięcie zboża wśród śpiewów w czasie pełni księżyca.
PUBLIKACJE
Praca zbiorowa „ Lubcza dawniej i dziś 800-lecie wsi”, Wieliczka 1997
ORGANIZACJE RELIGIJNE
„Towarzystwo Wstrzemięźliwości”(1884) – założone zostało przez ks.Józefa Lenartowicza
„Apostolstwo Modlitwy” ( lipiec 1884) a wraz z nim „ BractwoNajświętszego Serca Jezusowego”
„Bractwo Żywego Różańca ” ( 1888)
Towarzystwo Opieki św. Józefa” ( 1890)
Papieskie Dzieło Dziecięctwa Józefowego ( 1893)
Towarzystwo Św. Franciszka Ksawerego ( 1893)
Stowarzyszenie Matek Chrześcijańskich ( 1893)
Towarzystwo Śpiewacze im. Św. Cecylii” ( 1893)
Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej( 1919)
Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej ( 1925)
Dziś :
Róża Żywego Różańca- dorośli
Grupa Modlitewna Ojca Pio (2002)
Róże Żywego Różańca- dziecięce ( 2005)
Róża Żywego Różańca-młodzieżowa (2005)
ORGANIZACJE SPOŁECZNE
Związek Strzelecki „Strzelec” 1919
Kasa Oszczędnościowo- Pożyczkowa( tzw. Kasa Stefczyka) 1920
Kółko Rolnicze( po wojnie)
Koło Gospodyń Wiejskich- istnieje do dziś
Ochotnicza Straż Pożarna- istnieje do dziś
Stowarzyszenie Rozwoju i Wspierania Przedsiębiorczości Gminy Ryglice-Prezes Andrzej Marcinek- założona w 1997r.
KALENDARIUM WSI LUBCZA
1197- data pod którą w „Rocznikach czyli kronikachsławnego Królestwa Polskiego” Jana Długosza pojawia sięwzmianka o wsi, przy okazji wizytacji Pilzna przez legata Papieskiego Piotra z Capui. Wieś powstała prawdopodobnie wcześniej naprawie polskim i zapewne była królewszczyzną.
ok.1325- wzmianka o pierwszym drewnianym kościele we wsi
1369- król Kazimierz Wielki przenosi wieś na prawo niemieckie.Zasadźcami byli Paweł Jurzyc i Maciej z Lubczy. Obokistniejącej założono nową wieś i stąd miejscowość dzieliła siępóźniej na Lubczą Górną (czyli Niemiecką) i Lubczę Dolną(czyli Polską). Prawdopodobnie król uposażył także parafię
1402-Lubczę dzierżawi Dziersław Mleczko
1416-rowój terytorialny wsi. Część najstarsza określana jakoLubcza Górna.
1422- występują nazwy Lubcza Niemiecka (tj.Górna) iPolska(tj.Dolna)
1448-62-wieś w posiadaniu Tarnowskich
1454- pierwsza wzmianka o Lubczy jako parafii należącej do dekanatupilzneńskiego. Być może istniała tu już szkoła parafialna
1456- we wsi założono szpital(przytułek) dla 12 ubogich. Przetrwał dokońca XVIII w.
1461- występują nazwy Lubcza Niemiecka i Polska. Pojawia się nazwaLubcza Średnia. os.ćw.XV i 1 poł.XVI w.- wieś w posiadaniu rodzinyBłońskich pocz.XVI w.-Lubcza Górna ,Lubcza Dolna w powieciepilzneńskim, w ziemi sandomierskiej
1513- potwierdzone istnienie szkoły parafialnej
1525-we wsi znajduje się duży folwark królewski,s talepowiększany drogą zakupu ziemi od kmieci.
1549—według rozporządzenia Zygmunta Augusta kmiecie z Lubczymieli obowiązek wozić produkty na targi do Tarnowa, Pilzna i Biecza.Wieś dzierżawił Marcin Łyczko.
1581- w Lubczy Dolnej było 12 rzemieślników i 3 rybaków,a w Lubczy Górnej 6 rzemieślników i 1 rybak.
1595- sprofanowanie kościoła prze Arian
1603- bunty chłopskie we wsi skierowane przeciwko dzierżawcom. Napad nadwór.
1629- Lubcza znaczącym ośrodkiem tkactwa w tarnowskim. We wsi jest 13tkaczy. Miejscowość słynie także z dobrych piekarzy.
1657- wojska węgierskie księcia Rakoczego palą miejscowy, drewnianykościół.
1660-64- wieś znacznie zniszczona po wojnie ze Szwecją. Liczy 25 kmieci.
1670- dzierżawcą Aleksander z Brzezia Lanckoroński. Znacznie zwiększająsię obciążenia w odrabianiu pańszczyzny, co jestprzyczyną skarg chłopów do sądu grodzkiego na dzierżawcę.
1679- wybudowanie „na starym cmentarzu” drewnianej kaplicy p.w. Św.Zofii
1683- odbudowa kościoła z inicjatywy proboszcza Jana SebastianaJaroszewicza (konsekracja 1683). Budowniczym Sebastian Kowalski.
1685-1705- dzierżawcą wsi Remigiusz Grochowski
XVII/XVIII w.-dzierżawcami Dunin-Wąsowiczowie.
1702- król August II zatwierdza dla Lubczy 10 jarmarkówrocznie. Wieś jest dużym i ważnym ośrodkiem gospodarczym wregionie.
1746- pożar drewnianego kościoła
1771-72- w Lubczy mieście się kwatera główna konfederatówbarskich
do 1772 r. – wieś królewszczyzną w województwiesandomierskim
1772 –ostatnim królewskim dzierżawcą wsi jest Hiacynt Ogrodzki.Lubcza zostaje włączona do kamery austriackich dóbr rządowych.Ogrodzki odkupuje wieś od Austriaków.
1772-1918 – wieś w zaborze austriackim w Królestwie Galicji iLodomerii.
1754- bunty miejscowych chłopów przeciwko uciskowi dzierżawcySiedleckiego
1756-dzierżawcami są Stanisław Leszczyński i jego żona Teresa
1759- budowa trzeciego, drewnianego kościoła p.w. Św.Mikołaja, zinicjatywy ks.Stanisława Dunin-Wąsowicza (konsekracja 1779). Nacmentarzu przykościelnym istnieje kaplica p.w. św.Walentego
1776- wieś w cyrkule Pilzno i dekanacie pilzneńskim. Liczy 1.450mieszkańców.
1781-1804- właścicielem Jan Piegłowski, a po nim spadkobiercy.Znaczny rozwój tkactwa we wsi
1783- parafia w Lubczy w nowo utworzonej diecezji tarnowskiej
XVIII w.- wieś znaczącym ośrodkiem hodowli ryb
1810- Lubcza liczy 1.475 mieszkańców
1830- do miejscowej parafii należy 3.000 katolików. Na jejterenie zamieszkuje 81 Żydów.
po 1833 – założenie nowego cmentarza
1836-47- właścicielem Ksawery Nowakowski
1846- miejscowi chłopi biorą udział w rabacji. Znaczne zamieszki naterenie wsi
1852-55- właścicielem Adam Borecki
2 poł.XIX w.- wybudowanie drewnianej karczmy
ok.1850 – wybudowanie organistówki
1854- założenie szkoły ludowej
k.1861-88- właścicielami rodzina Broniewskich
1862- wielki wylew rzeki Wolanki
1879- Antoni Stojak funduje murowaną kaplicę p.w.św.Zofii
1880- właścicielką Eleonora Broniewska
1882- Antoni Stojak funduje kaplicę cmentarną p.w. św.Michała Archanioła
1884 czerwiec – objęcie parawi pw św. Mikołaja przez ks. JózefaLenartowicza.
1888- upadek tkactwa we wsi związany z upowszechnianiem się fabrycznychwyrobów tekstylnych. Zadłużona posiadłość dworska sprzedanazostaje spółce żydowskiej.
1888 r. - organizacja komitetu budowy nowego Kościoła
1890- wielka susza. Wysychają cieki wodne we wsi.
1891- powstaje kółko rolnicze i „ Kasa Stefczyka”. Powódźwe wsi.
1893-1900- wybudowanie z inicjatywy proboszcza ks.JózefaLenartowicza, nowego murowanego kościoła p.w. Najświętszego Serca PanaJezusa (konsekracja 1902).Stary drewniany z 1759 przeniesiony doJanowic k.Zakliczyna . Parafię oprócz Lubczy tworzą WolaLubecka i Dzwonowa.
1895- powstaje budynek klasztoru SS.Kanoniczek Św.Ducha
1900- wybudowanie murowanej plebanii
1900 r – ukończenie budowy kościoła – pierwsze nabożeństwo
1902- spółka żydowska parceluje majątek dworski pomiędzymiejscowych chłopów
1902 r. 06.06 konsekracja nowego murowanego kościoła
1911- powstaje straż pożarna
1914- wydzielenie kwatery wojskowej o pow.51 mkw. Na cmentarzuparafialnym (proj.Gustav Rossmann)
1918- wieś w województwie krakowskim, w powiecie Pilzno,później w gminie zbiorowej Jodłowa, w powiecie Jasło
1939-45- Lubcza w Generalnym Gubernatorstwie
1945-54- wieś w gminie Jodłowa, w powiecie Jasło, wwojewództwie rzeszowskim
1950-wylewa Wolanka. Powódź we wsi
1954-75- gromada Lubcza w województwie krakowskim, w powiecietarnowskim
k.lat 50 XX w.-elektryfikacja wsi
1960- miejscowość wsią gminną dla Lubczy i Woli Lubeckiej, w powiecieTarnów, w województwie krakowskim
1962- rozpoczęcie budowy nowej szkoły
1965 – 70 elektryfikacja wsi Lubcza
1967-oddanie do użytku nowej szkoły (tzw. ”tysiąclatki”)
1967 – oddanie do użytku nowego budynku Szkoły Podstawowej
1969-74 – budowa i utwardzenie drogi Lubcza – Zalasowa
1973 01.01 przyłączenie Lubczy do Gminy Ryglice.
1975- Lubcza przyłączona do gminy Ryglice
1995 – Powstanie Społecznego Komitetu Gazyfikacji
1997 – 800-lecie Lubczy
1975-98- wieś w województwie tarnowskim
2 poł.XX w.- budowa dróg do Zalasowej, Tuchowa i Tarnowa,wybudowanie ośrodka zdrowia, gazyfikacja
i telefonizacja wsi
1990 – pierwsze nakładki asfaltowe na drogach gminnych w Lubczy
1995 – gazyfikacja wsi Lubcza
1996 – Telefonizacja wsi Lubcza
1997 – Fuzja Banku Spółdzielczego z Bankiem Rzemiosła z Krakowa
od 01.01.1999- wieś w gminie Ryglice,w powiecie tarnowskim, wwojewództwie małopolskim
2004 – oddanie do użytku wiejskiego Wielofunkcyjnego Budynku „PerłaLubczy”
2004 – Utworzenie Szkolnego Ośrodka Kariery, klęska żywiołowa –powódź
14 lutego 2004- „Bieg z Radiem Kraków” w dzień odpustu św.Walentego
2004/2005- odbudowa dachu na szkole i gimnazjum w Lubczy z częściśrodków budżetu państwa




